de
Koetse
wagen







DONATEURBULLETIN KOETSEWAGEN 2006
Inhoud:
Voorwoord | Koetsen op de weg | Giften | Boerderij Hermans-Dijkstra |
Restauratie van de Blauwe glaslandauer | Uw aandacht voor: De Linetrecker | opgave Donateurs

Geachte donateur,


Nu de herfst weer aanbreekt sluiten we als bestuur van Stichting De Koetsewagen een seizoen vol activiteiten af. Om u een idee te geven:
Naar aanleiding van de tijdige herstel van de Crème Calêche voor het lustrum van het Groninger Studenten Corps Vindicat atque Polit werd het bestuur van de Koetsewagen door hen verblijd met een gift ter dekking van de restauratiekosten. De traditie dat de Crème calêche met de lustrumcommissie de gebruikelijke optocht opent, kon worden voortgezet. Vindicat heeft een bijzondere band met dit rijtuig omdat het afkomstig is uit de vroegere stallen van het Pragmaticum Illustre, een van de subverenigingen van Vindicat.
Deze gift inspireerde ons niet alleen, maar maakte het ons ook financieel mogelijk om de al zeer geruime tijd in restauratie verkerende Blauwe Glaslandauer onder handen te nemen. Nadat op het gebied van het hout- en ijzerwerk een aantal lastige technische problemen verholpen waren zijn verschillende bestuursleden, ondersteund door een aantal vrijwilligers, vele uren bezig geweest met het schilderen, schuren, en opnieuw schilderen. Op dit moment wordt de laatste hand gelegd aan de stoffering en de nieuwe kap. Daarna zullen de glazen ruiten teruggeplaatst worden, en is ook deze koets weer klaar om de weg op te gaan. Misschien een idee voor U?

Stichting De Koetsewagen slaat inmiddels ook haar vleugels uit naar het Oosten van de provincie. De prachtig pas gerestaureerde boerderij Hermans Dijkstra in Midwolda heeft niet alleen een museum gedeelte, maar herbergt ook een verassend restaurant. Dit is in de stal gelokaliseerd, en biedt uitzicht op de met een aant al hi s tor i s che landbouwwerktuigen gevulde deel, waar inmiddels ook een koets uit het depot van De Koetsewagen een plek heeft gevonden; en regelmatig komt het voor dat een diner wordt onderbroken voor een korte rondleiding. Ook is de boerderij Hermans- Dijkstra het vertrekpunt van een aantal koetsentochten, waar u elders in dit bulletin meer over leest. De samenwerking met de boerderij leidde inmiddels ook tot de inzet van rijtuigen bij een TV-huwelijk en rond Open Monumentendag.
Binnen het bestuur van de Koetsewagen konden we dit jaar ook een nieuw bestuurslid verwelkomen: mw H. Rijlaarsdam- Sikma.


Naast de algemene bestuurszaken zal zij zich met fondsenwerving en arrangementen bezig gaan houden.
Dit brengt mij op het financi&euuml;le aspect. Ook dit jaar willen wij graag een beroep op u doen om ons te steunen in onze inspanningen om onze collectie te behouden, en op de weg te houden en krijgen. Mede met uw steun breidt de collectie rijdende rijtuigen zich weer uit.
U kunt hiervoor gebruik maken van bijgevoegde acceptgiro, of uw donatie overmaken naar het op de achterzijde van dit bulletin vermelde gironummer.
Met 15,- per jaar (meer is natuurlijk ook zeer welkom ) steunt u ons al bij het realiseren van onze doelstellingen
Bij voorbaat dank!
Met uw steun willen wij de komende tijd groot onderhoud plegen aan de Glazen Brik en de restauratie af maken van de Eva, welke al een tijd stilligt.

Met vriendelijke groet,
Mertijn Dijkstra
Voorzitter

KOETSEN OP DE WEG
Een van de ervaringen die rijden met een rijtuig met zich meebrengt is dat niet alleen de inzittenden genieten, maar dat ook de vele toeschouwers een passerend rijtuig met aanspanning de moeite waard om te bekijken of zelfs te fotograferen. Een evenement bij uitstek om koetsen, karren en paard en wagens in een zeer grote verscheidenheid, te bewonderen is de jaarlijkse optocht van Nieuwehorne naar Oudehorne -tussen Heerenveen en Gorredijkop de laatste zaterdag van september. Dit jaar met een kleine honderd aanspanningen, historische tractors en stoomvoertuigen, vol deelnemers in historische kledij. Na de optocht is het geheel te bewonderen tijdens de opstelling op het feestterrein, waar ook tal van oude ambachten uitgeoefend worden. Ondanks de grootse opzet heeft dit evenement maar beperkte bekendheid, wat bijdraagt aan een zeer gemoedelijke sfeer en de mogelijkheid deze museumstukken van dichtbij in gebruik te zien.

GIFTEN
Zoals in het voorwoord van de voorzitter genoemd, bestaat de collectie van De Koetsewagen voort door de steun van onze donateurs. Naast de gift van Vindicat mochten we afgelopen jaar ook en genereuze donatie ontvangen van onze oprichter en oud-bestuurslid de heer Stienstra. Naast geld ontvangt de stichting ook steun in natura. Op deze plek willen we daarvoor de firmas Borcherts/Dekens, Ability, Siemens, Nelf en Letmaath van harte voor bedanken. Mocht ook u ons in natura willen steunen dan houden wij ons daar graag voor aanbevolen.

BOERDERIJ HERMANS DIJKSTRA IN MIDWOLDA
Sinds dit voorjaar heeft stichting de Koe t s ewa ge n wa rme banden me t museumboerderij Hermans Dijkstra in Midwolda. De oude boerderij biedt onderdak aan een aantal koetsen uit de collectie van de Koetsenwagen zodat de collectie voor een breder publiek toegangelijker wordt. Tevens hebben we een tweetal koetsentochten uitgezet in het gebied rondom de Blauwe Stad. Het is dus mogelijk om dit gebied per koets te verkennen. Vanuit Hermans Dijkstra wordt op verzoek een koets en paarden geregeld en indien gewenst voor een grote picknickmand gezorgd. Daarom willen we graag boerderij Hermans Dijkstra even bij u voorstellen..... Het boerenerf, het centrum van een smalle kilometerslange opstrekkende heerd, is zeker 350 jaar bewoond. Steeds weer werd een nieuwe boerderij op dezelfde plaats herbouwd. In 1832 kochten Pieter Reint Buurma en zijn echtgenote hier een honderd jaar oude boerderij, die ze in 1858 van een nieuw en groter woonhuis, in chaletstijl, voorzagen. Als aandenken aan de bouw lieten ze hun namen in de stoep van de hoofdingang zetten. Het ging de boeren in die jaren erg voor de wind. Vooral de verkoop van graan leverde veel geld op en die winsten werden in veel gevallen geïnvesteerd in de modernisering van de bedrijfsgebouwen. Toen hun kleinzoon Pieter Reint Hermans de boerderij in 1877 erfde, liet hij ook de schuur herbouwen. Van de huidige boerderij dateert het voorhuis dus uit 1858 en de schuur uit 1877, zoals nog is te zien in de achtergevel. Tussen 1858 en 1877 is voor de boerderij een 'slingertuin' aangelegd. Pieter Reint Hermans heeft in 1877 aan zijn grootvader moeten beloven de Engelse tuin te laten zoals het was. Tot de dag van vandaag is de tuin in tact gebleven. Zelfs na een grondige renovatie in 2000 door Copijn. In 1905 lieten R.P. Hermans en zijn vrouw Tetje Detmers de rentenierswoning aan de Hoofdweg, grenzend aan de slingertuin, bouwen. Zij verlieten toen de boerderij om plaats te maken voor de volgende generatie: dochter Auwina en haar man Derk Doeko Dijkstra. De decoratie die in 1877 in het voorhuis was aangebracht, werd in die tijd aangevuld met uitingen van de nieuwste mode vorm; de Jugendstil motieven. Het is te zien aan het plafond in de slaapkamer en in de centrale gang, boven de deuren. Auwina overleed al in 1919, 37 jaar oud, en liet drie kleine kinderen na: Doeko, Tet en Pieter Reint. Derk Doeko Dijkstra bleef de zijn verdere leven ongehuwd. Hij richtte zich in de jaren dertig, veertig en vijftig op het fokken van het Groninger warmbloed paard. Hiermee kreeg hij landelijk grote bekendheid. Van de drie kinderen bleef Doeko kinderloos, kwam het gezin van Tet om het leven tijdens de bevrijdingsdagen van 1945 en bleef Pieter Reint ongehuwd. Pieter Reint Hermans Dijkstra, die z'n leven lang op de boerderij bleef wonen, overleed in 1994. Tijdens zijn leven was er een stichting gevormd, die de boerderij na zijn dood zou beheren. In samenwerking met de stichting Woonhuismonument werd het geheel tussen 1998 en 2002 gerestaureerd. In de schuur kwam een restaurant en in het kader van de Erfgoed Logies werd een bijgebouw geplaatst waar men kan overnachten. Deze voorzieningen worden met zeer veel enthousiasme bestierd door Jan Bremmer en Christianne Linssen. Een bijzondere locatie met gevoel voor de historie midden in het Oldambt! De moeite waar om een keer te bezoeken..... H.R-S.

RESTAURATIE BLAUWE GLASLANDAUER
Dikwijls reden wij dit voorjaar en zomer naar Noordpolder, vlakbij Noordpolderzijl waar een werkplaats was achter de slaperdijk Het was om de koets te zien en waar te nemen hoe gestadig de technische problemen een voor een werden opgelost: problemen met de vier raamgeleiders, de veertjes daaronder, de scharnierpunten van het dak etc.... Tot dat Jef Spieker, wegens verhuizing naar Amsterdam, geen tijd meer had en het vlak voor de oplevering spaak liep. De nieuwe ophangpunten voor raam-geleiders die onze technische mensen samen met hem ontworpen hadden -en hadden laten maken bij Frans Deodatus in Zevenhuizen- waren door hem en ook door een hulpje die er een volle vrijdag mee bezig is geweest , niet onder de juiste hoek te monteren, misschien omdat hij de veerspanning eronder in z'n eentje niet de baas werd?
Wij moesten het zelf afmaken want de afspraak was om zaterdag de koets op te halen om verder rigoureus de oude bekleding te verwijderen en laatste gaatjes te vullen, voordat de 4 lagen aflak erop zouden gaan . Onze technische club lukte het wat de anderen niet lukte: de raamgeleiders werden onder de juiste hoek gemonteerd. Binnen twee dagen waren ook alle oude bekleding, paardehaar en spiraal veren verwijderd, Dat was nodig want de restanten waren mottig, gescheurd of verrroest. Onderwijl werden met veel foto's alle stadia van onttakeling goed vastgelegd voor documentatie. En de koets kon geschilderd worden. Twee bestuursleden zijn daar in de maanden augustus en september samen meer dan 75 uur mee bezig geweest.
De zeer speciale verven vergden een zeer speciale behandeling: kleine potjes - au bain marie warm gehouden- lieten de verf goed vloeien. En tussen door telkens weer schuren om te zien hoe glad het was of moest worden. Eind september was de koets zover dat zij naar de bekleedster kon, de firma JMT van de fam Mostert in Baflo. Zij bouwden speciaal een carport met staal pilaren in beton om er in alle rust en droog aan te kunnen werken. De stalen stoffen werden uitgezocht en besloten werd toch weer springveren binnenvering aan te brengen in de rugleuning, omdat dat de ruimte beter opvult en meer origineel is. Begin oktober werd met hen een bezoek gebracht aan het Nationaal Rijtuig museum in Leek. Het leek ons goed om alle (glas)landauers die daar staan nog een keer te kunnen vergelijken met de onze, om tot een juist interieur te komen. En ook de tips van de daar werkzame bekleedster waren nuttig. Een nieuw bokkussen naar het model van de Volksvermaken landauer is ook besteld en al bijna gereed. Een probleem blijven nog de massief koperen en loden bagget strips, die nergens te krijgen zijn, om het leer van de kap rondom mee vast te zetten. Het zal net niet lukken om de koets voor het uitkomen van dit krantje gereed te hebben, maar een selectie van foto's van de restauratie tot nu toe, wilden wij u niet onthouden


Een groot deel van het restauratieproces is te volgen op de website www.koetsewagen.nl
op pagina:
inventaris aanklikken:
Blauwe Landauer


UW AANDACHT VOOR: DE LINETRECKER
Het is een kleine geel met zwarte Berline van zuid-duitse makelij die destijds verstopt stond in een nu al lang afgebroken opslagplaats van de studentenclub Pragmaticum in de Polderstraat, daar waar nu het postkantoor achter het station is. We hebben hem daar toen weggehaald en later heeft hij in de boerderij Groenstein op zolder gestaan, weggestopt en vergeten. Thans staat hij in een schuur aan het Aduarderdiep. Hij is nogal verveloos, bijzonder klein en ietsje plomp en oogt in deze staat niet zo mooi, maar bij nadere beschouwing bleek hij constructief nog gaaf, alleen de bekleding is verdwenen. Vanwege de afwijkende maten en de goede uitgangs-positie wat betreft constructie zou het mogelijk moeten zijn hem te restaureren. Maar ja u hebt in onze verhalen hierboven wel kunnen lezen: er zijn nog een aantal wachtenden voor hem.....


De gerestaureerde Bunk onderweg in een regenbuitje tijdens de laatste koetsentocht op 4 september, goed in de verf, waterdicht dak, geen problemen, (behalve voor de koetsier en paarden )




Hierbij meld ik me aan als donateur van de Stichting 'De Koetsewagen'

Naam: ...............................................................................
Adres: ...............................................................................
Postcode: .............................. Woonplaats: ............................
Mijn donatie a 15,- per jaar maak ik over na ontvangst van een acceptgirokaart van de Stichting 'De Koetsewagen'.
Na mijn betaling ontvang ik eenmaal per jaar het blad 'De Koetsewagen'.

.............................. .............................. .............................
(plaats) (datum) (handtekening)

Laten we er met z'n allen voor zorgen dat dit stuk cultuurbezit niet verloren gaat en dat we nog tot in lengte van dagen
kunnen genieten van de prachtige aanblik die een koets ons in de straten biedt.


Inhoud:
Voorwoord | Koetsen op de weg | Giften | Boerderij Hermans-Dijkstra |
Restauratie van de Blauwe glaslandauer | Uw aandacht voor: De Linetrecker | opgave Donateurs